رضایت شغلی چیست و چه عواملی بر رضایت شغلی موثر است؟

صبح شنبه‌ای را به یاد آورید که بعد از شنیدن آلارم گوشی تبدیل به غمگین‌ترین انسان روی زمین می‌شوید. توان کَندن خود از تخت و بازگشت به محیط کاری را ندارید. این‌ها همه می‌تواند از نشانه‌های عدم رضایت شغلی باشد.

رضایت شغلی عاملی مهم در مشارکت و نقش موثر کارکنان هر سازمان و شرکتی است. بدون شک زمانی که افراد نسبت به شغل خود احساس رضایت کمتری دارند عملکرد کاری آن‌ها نیز تاثیر منفی پذیرفته و در نهایت از کیفیت زندگی‌شان نیز کاسته می‌شود.

با وجود این که هر فرد علایق و خواسته‌های منحصر به فردی در محیط کار خود دارد اما تعدادی عوامل موثر در رضایت شغلی وجود دارد که اغلب روانشناسان در قبول آن متفق‌القول هستند. به همین دلیل، در این مقاله به عواملی که بر رضایت شغلی تاثیر دارند و آن را افزایش می‌دهند، خواهیم پرداخت. اما قبل از آن اجازه بدهید با توضیح کوتاهی درباره رضایت شغلی بدهیم.

رضایت شغلی چیست؟

چنانچه از نام آن پیداست، رضایت شغلی نوعی احساس رضایت و راحتی یا نوعی حس کمال است که یک کارمند از محیط کاری خود دریافت می‌کند. کارکنان یک شرکت وقتی مشاهده می‌کنند شغل آن‌ها موجب راحت شدن راه دستیابی به اهداف و ارزش‌هایشان شده است، حس و نگرش بهتری نسبت به آن شغل و شرکتی که در آن کار می‌کنند پیدا کرده و می‌توان گفت رضایت شغلی‌شان افزایش می‌یابد.

  • رضایت شغلی به عوامل مختلفی مثل فرصت‌های ترفیع، میزان حقوق، مزایا و امنیت شغلی، رابطه با همکاران و بالادستی‌ها و… بستگی دارد.
  • رضایت شغلی همچنین می‌تواند باعث کاهش غیبت‌ها، خطاها و اختلافات کاری و افزایش عایدات شرکت شود.

از آن جا که کار یکی از جنبه‌های مهمی از زندگی افراد است و اغلب انسان‌ها بخش عمده‌ای از زندگی خود را در محل کار سپری می‌کنند، درک عوامل موثر در رضایت شغلی تاثیر عمده‌ای در عملکرد و بهره‌وری کارکنان دارد.

عوامل افزایش رضایت شغلی

موارد زیر عواملی هستند که باعث افزایش رضایت شغلی در کارکنان می‌شوند:

محیط کار

رضایت شغلی

این که برای کارکنان محیطی فراهم شود که باعث رشد شخصی آن‌ها شود یکی از ضروری‌ترین نکات است.

افراد نیاز به محیطی دارند که همزمان سالم و امن باشد، باعث راحتی شخصی شود و شرایط را برای انجام بهتر کارشان فراهم کند. اگر شرایط کار مطلوب باشد (فضایی تمیز و جذاب) پرسنل راحت‌تر به انجام امور خود می‌پردازند.

بالعکس، اگر شرایط کار نامساعد (گرم و پر سر و صدا) باشد انجام کارها برای کارکنان بسیار دشوارتر خواهد شد. لذا، وجود محیط کاری دوستانه و حمایت‌گر می‌تواند رضایت شغلی کارکنان را افزایش دهد.

اگر می‌خواهید در محیط کاری حس و حال خوبی را تجربه کنید، پیشنهاد  می‌کنیم به مقاله «راه‌های شاد بودن در محیط کار» مراجعه کنید.

اعطای مسئولیت

وقتی به یک کارمند مسئولیت بزرگ‌تری داده می‌شود وی احساس خواهد کرد که مدیر و دیگر افراد بالادستی او را به عنوان فردی توانمند و قابل اعتماد تلقی کرده‌اند.

کارهایی که همراه با اعطای مسئولیت هستند میزان بیشتری از رضایت شغلی را نیز به همراه خواهند داشت. حس شعف و غروری که بعد از انجام تمام و کمال یک مسئولیت در فرد ایجاد می‌شود با هیچ حسی در جهان قابل مقایسه نیست.

در صورتی که هیچ مسئولیتی به کارکنان شرکت اعطا نشود وی به مرور اعتماد به نفس خود را از دست داده و درباره ارزش خود در شرکت شک خواهد کرد. این امر در نهایت منجر به کاهش رضایت شغلی وی می‌شود.

سیاست‌ها و عملکردهای عادلانه

رضایت شغلی

اگر کارکنان تصمیمات شرکت در زمینه ترفیع را عادلانه و به شیوه‌ای منطقی تلقی کنند احتمالا رضایت شغلی بیشتری نیز داشته باشند.

دلیل بی‌انگیزگی و نارضایتی اغلب کارکنان نسبت به شغل خود، سیاست‌ها و اقداماتی است که به صورت ناعادلانه در محل کار اجرا می‌شود.

لذا وجود نظامی با سیاست‌ها و عملکردهای عادلانه که فاقد تبعیض و فساد است برای هر شرکت یا سازمانی بسیار ضروری است.

علایق و سرگرمی‌های شخصی

کسانی که سرگرمی‌ها و علایق شخصی خود را به عنوان شغل خود پیگیری می‌کنند دارای بیشترین میزان رضایت در کار خود می‌شوند.

این افراد به کار به عنوان یک شغل اجباری نگاه نمی‌کنند؛ بلکه راهی برای نزدیک شدن به علایق خود و همزمان کسب درآمد است.

وجود سازمان مراقبتی

رضایت شغلی

شرکت‌ها سیستم‌های مراقبتی خود را به شکل‌های مختلفی از جمله مراقبت درمانی از کارکنان، بیمه‌های تکمیلی برای کارکنان و خانواده آن‌ها و… فراهم می‌آورند.

وقتی افراد بدانند شرکت یا سازمانی که برای آن کار می‌کنند مراقب سلامت و رفاه آن‌ها در محیط کار و خارج از آن است نشاط و شادکامی بیشتری خواهند داشت و رضایت شغلی آن‌ها فراهم خواهد شد.

خلاقیت در کار

هر جا خلاقیت در میان باشد شاهد افزایش رضایت شغلی نیز خواهیم بود. امکان خرج کردن خلاقیت در ابعاد مختلف کار باعث می‌شود تا کارکنان احساس کنند پروژه متعلق به خودشان است. حتی اگر این خلاقیت در حد یک جمله‌ای باشد که توسط آن‌ها در یک متن گنجانده شده است.

به ویژه در کارهایی که حالت یکنواخت دارند افراد احساس خواهند کرد که این پروژه ربطی به آن‌ها ندارد. در این شرایط افراد دچار از خود بیگانگی شده و در نهایت رضایت شغلی آن‌ها به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت.

تقدیر و قدردانی

رضایت شغلی

انسان‌ها به طور کلی علاقه زیادی دارند که مورد تقدیر و قدردانی قرار بگیرند. در محیط شغلی نیز افراد دوست دارند از سوی همکاران و بالادستان مورد تشویق قرار بگیرند. تشویق در مقابل دیگران باعث تقویت روحیه و دلگرمی افراد می‌شود.

تقدیر و قدردانی باعث تشویق و افزایش روحیه کارکنان شده و نتیجه نهایی آن در افزایش بهره‌وری کارکنان می‌توان مشاهده کرد.

بنابراین اگر به دنبال رضایت شغلی بیشتری هستید تقدیر و تشکر بیشتری نیز از کارکنان خود داشته باشید.

کسب احترام از سوی همکاران

کارکنان دوست دارند مورد احترام دیگر همکاران خود باشند. یک محیط کاری خصمانه با همکارانی بی‌نزاکت و نامطلوب مطمئنا به رضایت شغلی اندکی نیز منجر خواهد شد.

در این جا مدیران باید فورا و پیش از آن که این اختلافات به مشکلات جدی‌تری منتهی شود مداخله کنند. کارکنان نیز باید بدانند که رفتار نامناسب آن‌ها به دقت از سوی دیگران مورد نظارت قرار می‌گیرد.

پرداخت حقوق

رضایت شغلی

حقوق و دستمزد از مواردی است که به صورتی چند بُعدی باعث افزایش رضایت شغلی می‌شود. پول نه تنها به افراد کمک می‌کند که نیازهای اولیه خود را تامین کنند بلکه به تامین نیازهای روحی و روانی آن‌ها نیز کمک می‌کند.

اغلب کارکنان دستمزدهای پرداختی به خود را به عنوان بازتابی از توجه و اهمیتی که شرکت به کار آن‌ها نشان می‌دهد تلقی می‌کنند. باقی مزایای اعطا شده در درجه بعدی مورد توجه قرار می‌گیرد.

یک دلیل توجه کمتر کارکنان نسبت به مزایای اعطا شده این است که بسیاری از آن‌ها اصلا نمی‌دانند چه میزان مزایا دریافت می‌کنند و نمی‌توانند ارزش پولی مزایای اعطا شده را محاسبه کنند؛ در حالی که ارزش پول‌های پرداختی به آن‌ها کاملا واضح است.

سن

سن یکی از فاکتورهایی است که بر رضایت شغلی اثرگذار است. بسیاری از مطالعات انجام شده در این زمینه نشان می‌دهند که رضایت شغلی با افزایش سن بیشتر می‌شود.

کارکنان مسن‌تر رضایت شغلی خود را بیشتر از دیگران می‌دانند و جوان‌ترها معمولا رضایت کمتری در این زمینه ابراز می‌کنند.

احساس تعلق

رضایت شغلی

بیشتر شرکت‌ها و سازمان‌ها از درک این فاکتور اساسی عاجز هستند.

اگر یک کارمند احساس کند که به عنوان عضوی کلیدی از شرکت محسوب شده و متعلق به این سازمان است احتمال بیشتری وجود دارد که رضایت شغلی بالاتری نیز نشان دهد.

تبریک گفتن تولد یک کارمند، ارتباط گرفتن و کمک کردن به کارکنانی که در بحران شخصی و خانوادگی قرار گرفته‌اند شاید در ظاهر اقداماتی جزئی به نظر بیاید اما باعث می‌شود افراد باور کنند که به این شرکت تعلق دارند و شرکت به آن‌ها فراتر از محیط کاری احترام قائل است.

این امر به طور همزمان باعث افزایش رضایت شغلی و وفاداری در محیط کار می‌شود.

ترفیع

فرصت‌های ترفیع اثرات متفاوتی بر رضایت شغلی دارد. زیرا ترفیع شغلی شکل‌های متفاوتی داشته و مزایای متفاوتی را به همراه دارد.

در سال‌های اخیر با تغییر ساختار و چارت مدیریتی شرکت‌ها و استارتاپ‌ها دیگر شاهد ساختار شغلی سفت و سخت عمودی از بالا به پایین نیستیم و شکلی منعطف‌تر به خود گرفته است. لذا دیگر ترفیع شغلی معنای سابق آن را نمی‌تواند داشته باشد.

خلاقیت و رهبری

در صورتی که به کارکنان فرصتی برابر برای نشان دادن استعدادهایشان بدهید، آن‌ها می‌توانند با به دست گرفتن خلاقیت انجام امور رضایت شغلی بیشتری نیز کسب کنند.

رضایت شغلی

فرض کنید در یک شرکت به هیچ یک از کارکنان امکان اظهار نظر و پیشنهاد داده نشده و در تصمیم‌گیری‌ها دخالت داده نمی‌شود. در این جا همیشه تعدادی محدود از افراد رهبری و هدایت امور را بر عهده دارند. در چنین شرایطی دیگر کارکنان احساس رضایت نسبت به کاری که بر عهده دارند را نخواهند داشت.

تامین اجتماعی

این روزها شرکت‌ها اقدامات مختلفی برای حمایت از کارکنان خود در زمینه سلامت و تست‌های پزشکی انجام می‌دهند. شرکت‌های بیمه‌ای نیز طرح‌های مختلفی در این زمینه به شرکت‌ها ارائه می‌کنند.

وجود ایمنی و تامین اجتماعی نقشی عمده در رضایت شغلی افراد بازی می‌کند. در صورتی که یک کارمند احساس امنیت در زمینه درمانی و… نکند رضایت شغلی او به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت.

انعطاف‌پذیری

اعطای انعطاف‌پذیری در امور کاری یکی از بهترین روش‌ها برای افزایش رضایت شغلی میان کارکنان است. افراد باهوش و توانمند زمانی که اختیار تعیین برنامه کاری خود را داشته باشند بازدهی بیشتری نیز خواهند داشت.

ساعت‌های کاری انعطاف‌پذیر باعث افزایش مشارکت و بهره‌وری شرکت شده و رضایت شغلی را نیز به همراه خواهد داشت.

اما باید توجه داشت که رضایت شغلی برای هر نیروی کار دارای معنایی متفاوت بوده و فاکتورهای متفاوتی بر سطح رضایت شغلی تاثیر می‌گذارد. اما مواردی که در بالا به آن‌ها اشاره گردید رایج‌ترین این موارد است.

چه موارد دیگری باعث رضایت شغلی می‌شود که به آنها اشاره نکرده‌ایم؟ آنها را در بخش نظرات به ما بگویید.

افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *